20 سپتامبر 2024- دانشمندان می گویند یک نوع آزمایش خون جدید با استفاده از لیپیدها می تواند شناسایی کودکان در معرض خطر عوارض مربوط به چاقی از جمله دیابت نوع 2، بیماری های کبدی و قلبی را آسان تر کند.
یک مطالعه جدید از کالج کینگ لندن که در ژورنال Nature Medicine منتشر شده است، رابطه ی جدیدی را بین لیپیدها و بیماری‌های مؤثر بر متابولیسم در کودکان نشان می‌دهد که می‌تواند به عنوان یک سیستم هشدار اولیه برای بیماری هایی مانند بیماری کبدی باشد.
با استفاده از دستگاه طیف سنجی جرمی که در بیمارستان‌ها برای آزمایش پلاسمای خون نوزادان مورد استفاده قرار می گیرد، محققان توانستند علائم اولیه بیماری را در کودکان سریعتر تشخیص دهند و به پزشکان کمک کنند تا درمان مناسب را هر چه سریعتر برای کودکان در معرض خطر تجویز کنند.
این یافته‌ها همچنین این ایده ی رایج را که کلسترول یکی از علل اصلی عوارض چاقی در کودکان است، به چالش کشید و مولکول‌های لیپیدی جدیدی را شناسایی نمود که به خطرات سلامتی مانند فشار خون منجر می شوند، اما تنها با وزن کودک مرتبط نیستند.
به طور سنتی تصور می شد که اسیدهای چرب، انواع خوب یا بد کلسترول یا تری گلیسیرید، که در جریان خون یافت می شوند، رایج ترین لیپیدها در بدن انسان هستند. مطالعات اخیر توسط همین گروه از دانشمندان نشان داده است که این تصویر پیچیده تر از تفسیر فوق است.
محققان با استفاده از یک تکنیک شیمیایی به نام طیف سنجی جرمی، انواع لیپیدهای مختلف موجود در بدن را تا هزاران نوع شناسایی کردند که هر کدام عملکردهای جداگانه ای دارند.
محققان با گرفتن یک نمونه ی خون کنترل از 1300 کودک مبتلا به چاقی، لیپیدهای خون آنها را ارزیابی کردند. پس از آن، 200 نفر از این کودکان را به مدت یک سال تحت مدل HOLBAEK قرار دادند- مداخله ای در سبک زندگی برای افراد مبتلا به چاقی که در دانمارک مشهور است.
مطالعه‌های بعدی نشان داد که در میان گروه مداخله، علیرغم بهبود محدود در شاخص توده ی بدنی(BMI) برخی از کودکان، مقدار چربی‌های مرتبط با خطر دیابت، مقاومت به انسولین و فشار خون کاهش یافت.
دکتر کریستینا لگیدو-کویگلی، رهبر این گروه از دپارتمان پزشکی سیستمی در کینگز کالج لندن، رئیس سیستم پزشکی در مرکز دیابت استنو کپنهاگ (SDCC) و نویسنده اصلی این مقاله، گفت: برای دهه ها، دانشمندان بر یک سیستم طبقه بندی برای لیپیدها تکیه کرده اند که آنها را به کلسترول خوب و بد تقسیم می کرد، اما اکنون با یک آزمایش خون ساده، می‌توانیم طیف وسیع‌تری از مولکول‌های چربی را ارزیابی کنیم که می‌توانند به عنوان علائم اولیه ی هشدار دهنده برای بیماری ها در آینده عمل کنند. در آینده، این رویکرد به عنوان یک روش کاملاً جدید پتانسیل ارزیابی شخصی خطر ابتلا به بیماری را دارد و با مطالعه ی نحوه تغییر مولکول‌های چربی در بدن، حتی می‌توانیم از بیماری‌های متابولیک مانند دیابت به طور کلی جلوگیری کنیم.
چاقی همچنان یک عامل خطر برای بیماری هایی مانند بیماری کبد چرب است، اما این تیم امیدوار است که پزشکان بتوانند از این اندازه گیری ها برای درمان کودکان در زمانی که در معرض خطر هستند و نه فقط وقتی که وزن آنها از همسالانشان کمی بیشتر است، استفاده کنند.
دکتر کارولینا سولک، که بخشی از این مطالعه بود و آنالیز داده ها را در مرکز دیابت استنو کپنهاگانجام داد، گفت: "تشخیص زودهنگام کودکان در معرض خطر ابتلا به این بیماری های تهدید کننده ی حیات بسیار مهم است. این مطالعه شواهد قوی از نیاز شدید به مدیریت چاقی را ارائه داده و والدین را تشویق می کند که دلسوزانه تر در زندگی فرزندانشان مداخله کنند و به آنها در کاهش وزن کمک نمایند."
گام بعدی برای محققان کمک به درک چگونگی تأثیر ژنتیک بر لیپیدها و معنی آن برای بیماری های متابولیک و همچنین چگونگی تغییر این لیپیدها برای بهبود سلامت است.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2024-09-blood-early-diabetes-children.html